Büyük İskender Anadolu'dan geçerken,Bitlis kalesi'nin bulunduğu yerden güzel mi güzel bir su içer.Yedi gün buna devam edince her hastalıktan kurtulur.Burayı çok sever.

---Çabuk bana Bitlis adındaki kölemi çağırın,der.

Gidip çağırırlar ve Bitlis huzura gelir.

--- Ey has kölem!İyilerin iyisi,benim,yani İskender'in parasından binlerece kese para harcayarak  buraya bir kale yaptır.Ben Çamapur ülkesinden gelinceye kadar tamamlansın.Öyle bir kale olsun ki onu kuşatayım.Almakta da güçlük çekeyim,der.

Bitlis hemen en meşhur kale ustalarını,bilginleri ve mühendisleri toplar.Ölçerler biçerler,uğurlu bir saatte kalenin yapımına başlarlar.Kale bitince,Bitlis içine yerleşir.Bu sırada Büyük İskender de Çamapur'dan döner.Ama kalenin kapılarını açmazlar.Kale kuşatılır.İskender bu işe çok şaşırır.

---Bre hain köle'Demek bana isyan ediyorsun ha?diye haykırır.Kum gibi kalabalık askerleriyle kaleye saldırır.Yedi gün yedi gece savaşırlar.Ama kaleyi düşürümezler.İskender kölesine elçiler gönderir.Affettiğini söyler ama Bitlis elçi kabul etmez.Aksine kaleden mancınıklarla öyle çok taş atarki birçok asker ölür.Kuşatma kırk gün sürer.Kırk birinci gün kalenin dibindeki mağaradan bir arı sürüsü salınır ki arıların  herbiri serçe kuşu kadardır.Askerlere ve atları saldırırlar.Böylece ordu dağılır.Büyük İskender bile Muş ovasına kaçar.

 O zaman Bitlis,kalenin anahtarını mücevher işli bir kutu içine koyup Büyük İskender'in yanına gelir.Ayağına yüz sürüp huzurunda yer öperek anahtarı teslim eder.Bunun üzerine Büyük İskender:

--- Bre melun! der,niçin asi olup da bu kadar askerin canına kıydın?

Bitlis:

---Efendim,der.Bana'' Sağlam bir kale yap ki ben bile alamayayım''demiştiniz.Bende emrinizi böylece yerine getirdim.

Büyük İskender Bitlis'i affedip kalenin idaresini ona verir.Onun için kaleye Bitlis denmiş,dolayısıyla yanına kurulan şehrin adıda Bitlis olmuştur.

Seyahatname'den Seçmeler/

Evliya Çelebi/

Antik Şark Klasikleri/

Alıntı